Türkiye'ye 4.8 milyar dolar yatırım

Türkiye müthiş bir fırsat yakaladı. 4.8 milyar dolarlık yatırım yapılacak.

Nabucco ile Türkiye’ye 4.8 milyar dolar yatırım yapılacak T aşıma kapasitesi yılda 31 milyar metreküp olacak Nabucco hattının inşası 2011’de başlayacak ve 2014 yılında ilk gaz pompalanacak. Hattın uzunluğu, 2 bin kilometresi Türkiye’de olmak üzere yaklaşık 3 bin 300 kilometre olacak. Nabucco hattının öncelikle Azerbaycan ve Türkmenistan kaynaklarıyla doldurulması amaçlanıyor.

Uzun vadede de Irak, İran, Mısır ve Rusya’nın da bu sistemi beslemesi isteniyor. Yüzde 60’ı Türkiye’den geçecek Nabucco toplam 7.9 milyar euroya mal olacak ve 4,8 milyar dolarlık yatırım Türkiye’ye yapılacak. Bu yatırımla 5 bin kişiye istihdam sağlanacak.

Proje BOTAŞ’ın girişimi ile başladı

2002’de ilk adımı atılan Nabucco Projesi’nin kronolojisi şöyle:

Nabucco Projesi 5-13 Şubat 2002’de BOTAŞ’ın Bulgargaz (Bulgaristan), Transgaz (Romanya) ve OMV Erdgas (Avusturya) şirketleri ile yaptığı görüşmeler doğrultusunda taraflara sunduğu öneri neticesinde başlatıldı.

10 Ekim 2002 gecesi Viyana’da Verdi’nin Nabucco Operası’nı izledikten sonra ortaklar ertesi gün İşbirliği Anlaşmasını imzalamak için bir araya geldi ve projeye yeni bir ad vermeyi kararlaştırdılar; Nabucco.

ÜYELER EŞİT HİSSEYE SAHİP 

Haziran 2004’te 5 ülkenin gaz şirketlerinin katılımıyla Nabucco International Company (NIC) kuruldu. BOTAŞ (Türkiye), Bulgargaz (Bulgaristan), Transgaz (Romanya), OMW Erdgas (Avusturya), MOL’un (Macaristan) yanında Şubat 2008’de Almanya’dan RWE şirketi 6. ortak olarak katıldı. 6 şirket NIC’de (Nabucco International Company) eşit hisseye sahip.

Proje için büyük önem arz eden anlaşmalardan biri olan Ortak Girişim Anlaşması (Joint Venture Agreement - JVA) 28 Haziran 2005 tarihinde proje katılımcısı şirketler tarafından imzalandı.

Projenin tüm ortakları tarafından Nabucco Doğalgaz Boru Hattı Projesi’nin daha da optimum hale getirilmesi, geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini temin etmek amacıyla 26 Haziran 2006 tarihinde Viyana’da ‘’Bakanlar Beyanatı’’ imzalandı.

Buna paralel Hükümetlerarası Anlaşma için bir metin çalışması başlatıldı. 2008 yılında, bu metin üzerinde yapılan çalışmalar, Ocak 2009’dan itibaren heyetlerarası müzakereler şeklinde sürdürüldü.

Ocak ayında Brüksel’de yapılan ilk tur müzakereyi Viyana’da yapılan turlar izledi. Müzakereler, 22 Haziran 2009 tarihinde mutabakatla sonuçlandı ve imzalanan metin ortaya çıktı.

Bundan sonra ne olacak?

Gaz temini: Hattın en önemli sorunu gaz temini. Hat, 2014’de 8 milyar metreküp ile başlayacak ve kademeli olarak 31 milyar metreküpe çıkacak. Başlangıç gazının Azerbaycan’dan temini hedefleniyor. Azerbaycan bu gazı Şahdeniz 2 fazından verecek. Ancak Azerbaycan’ın mevcut taahhütleri içinde bu miktara çıkıp çıkamayacağı bilinmiyor. Türkmenistan’ın hatta gaz verme çabası, gerçekleşmesi zor bir niyet olarak görülüyor. Çünkü Hazar Denizi’nin statüsü sorunu çözülmeden bir boru hattı yapılması mümkün değil. Nabucco şirketinin hattın inşaatı başlamadan, 2010 yılın içinde Azerbaycan ve Türkmenistan’dan gaz teminini kontrata bağlayıp finansörlere vermesi gerekiyor.

Finansman temini: Dünkü toplantıya Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile Avrupa Yatırım Bankası ana finansörler olarak katıldı. Ancak bu bankalardan ve diğer sermayedarlardan para temini için “throughput” yani gaz garantisi verilmeli. En öncelikli konu, finansman anlaşmalarının yapılması.

Mühendislik işleri: Bundan sonraki aşamada mühendislik çalışmaları, çevresel ve sosyal etki analizinin yapılması, malzemenin temini gerçekleştirilecek. Bunların ardından Nabucco şirketi final yatırım kararı alacak ve şirketin reorganizasyonu gerçekleştirilecek.