Saakaşvili'nin hayatta kalma güvencesi Afganistan

Ukrayna’da 2004 seçimlerinden sonra seçimlere hile karıştırıldığı iddiasıyla aylar süren protestolar sonucu Anayasa Mahkemesi seçimleri iptal etmiş, böylece şimdiki Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko “Turuncu Devrim” sonucunda seçilmişti. Gürcistan’da ise biraz “kabaca” gelişen “Gül Devrimi” olaylarında, şimdiki Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili’nin kışkırtması ile halk Parlamentoyu basmış ve eski Cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze istifaya zorlanmıştı.

Bir sene sonra aynı devrim Kırgızistan’da gerçekleşiyor ve Kurmanbek Bakiyev böylece başa geçiyordu. O dönemde, Rusya bütün bu olayları kavgacı Bush hükümeti çıkartıyor şeklinde yaygara koparmıştı. Aslında haklıydı, çünkü 2001 yılındaki yemin töreninde Bush Amerika’nın her zaman özgürleşmek isteyen ülkelerin yanında olacağını ve onlara her türlü desteği verip, dünyayı tirancılıktan kurtaracağını vaadetmişti.

Bush hükümetinin yerini, daha içe dönük Obama hükümeti alınca bu ülkelerdeki devrimci hükümetler de yavaş yavaş tükenmeye başladılar. Bush başkanlık ofisinde son aylarını yaşarken, Saakaşvili bir savaş çıkardı ve bununla da hızla kaybolan popüleritesini geri kazanmaya çalıştı. Gürcistan geçen yılda birçok darbe girişimleri, protestolar, yol kapatmalar ve çok sayıda iş bırakmalara sahne olmuştu.

Ukrayna’da Şubat 7-de yapılan seçimlerde büyük ihtimalle Rusya yanlısı Yanukoviç kazanacaktır. Bunun da en büyük sebebi son 5 senede Ukrayna’daki siyasi krizlerdir. Aynı durum Gürcistan’da da söz konusu. Fakat dışarıda Rusya gibi bir düşmanın olması, Saakaşvili’nin ülkesini, Yuşçenko’nun Ukrayna’yı değiştirmesinden çok daha fazla ölçüde değiştirmesi, Saakaşvili’nin koltuğunu korumasına sebeb oldu.

Saakaşvili’nin Rusya düşmanlığı o kadar büyük ki, hatta geçen hafta Saakaşvili Amerika ve NATO’yu Gürcistan’ın hava, su ve kara sahasını kullanması için davet etti. Bu hafta Amerika’nın Afganistan ve Pakistan nezdindeki özel büyükelçisi Richard Hoolbroke Gürcistan’ı Afganistan’a ek asker ve Gürcistan’ın sahasını kullanmak için görüşmeye geliyor. Obama hükümeti ne kadar da Ukrayna ve Gürcistan hükümetlerini desteklemekte çekingen gözükse de, Rusya’nın Gürcistan’a karşı çok agresif davranması ve Afganistan için ek asker ve askeri yardım konusunda Gürcistan’ın istekli gözükmesi şimdilik Amerika’yı Gürcistan’ın yanında olmaya sevk ediyor.

Bu anlamda Amerika hala Gürcistan’ı stratejik konumundan dolayı destekliyor. Gürcistan, Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, Nabucco gibi önemli enerji yollarının üzerinde bir ülke olduğundan Amerika için de enerji arz güvenliği açısından önem arzetmektedir. Soğuk Savaştan sonra, Gürcistan-Rusya savaşı, Amerika ile Rusya’nın en sıcak şekilde karşı-karşıya geldiği ilk olay olduğundan Gürcistan Amerika için ayrıca prestij meselesine de dönüşmüş durumda.

Saakaşvili’nin Bush ve özellikle Obama’nın en büyük rakipi Senatör John Mccain’le araları çok iyi. Saakaşvili’ye göre Bush yönetimi zamanı Amerikan dış politikası daha çok değerler üzerinde kurulmuştu. Obama ise stratejik düşünüyor, demokrasi ve insan haklarından ziyade, ülke hükümetlerinin Amerika ile olan ilişkilerini önemsiyor.

Obama dönemi Amerikan dış politikasında “üstü çizilmiş adam” olduğunu çok iyi anlayan Saakaşvili, Afganistan’a yardım için elinden geleni yapmakla bu imajdan kurtulmak istiyor. Gürcistan gibi NATO üyesi olmayan, asker göndermek gibi bir zorunluluğu olmayan, çok küçük bir ekonomi ve askeri güce sahip olan bir ülkenin 700-den fazla askeri Afganistan’a göndermesi (bu rakamın artacağı öne sürülüyor) Saakaşvili’nin başta kalabilmesi için tek güvencesi durumunda.

Belli ki, bundan sonra Gürcistan’ın izleyeceyi siyaset biraz daha dengeli ve Amerikan çıkarlarını gözetleyecek şeklinde olacaktır.

Mahir ZEYNALOV / Gürcistan / Haber 7
M.Zeynalov@todayszaman.com