Otomotivde maya tuttu konutta çığır açacak

01 Haziran 2009 10:53

Haber: Dinçer Gökçe

Araba sahibi olmak hayal olmaktan çıksın diye 1990'de yolculuğuna başlayan Emin Otomotiv 55 bin ailenin kapısında arabayı çektikten sonra aynı sistemi konutta da başladı. Şirket sahibi Emin Üstün geliştirdikleri sistemi kapitalizme karşı mazlumların elbirliği olarak niteliyor.

Türkiye'de faizsiz sistemle otomobil ve ev sahibi olma denince kuşkusuz akla ilk gelen isim Emin Üstün. Yıllarca arsa alım satım işini yapan Emin Üstün 1990'da, sonraları çığ gibi büyüyecek bir sistemin temelini attı.

Bir aile şirketi olarak yola çıkan Emin Şirketler Grubu, geride kalan 19 yıllık sürede 55 bin kadar kişinin kapısına arabasını teslim etti. Şirket 2005'ten bu yana da, otomotivde uyguladıkları sistemi konutta sürdürüyor.

Araba için saat 5'te başlayan kuyruk
Emin Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Emin Üstün, 1990'lar Türkiye'sini anlatarak bugünkü işlerine nasıl girdiklerini anlattı: "1990'ların başında otomobil sahibi olmak Türkiye'de hayal gibiydi.  İnsanlar araba alacakları zaman saat 5'ten itibaren kuyruğa girerlerdi. Akşama kadar o kuyruk sürerdi. Akşam olunca da bankaya ulaşamadan evlerine dönerlerdi. Araba almak için tam bir yıl sonrasına gün veriyorlardı. Ve araba fiyatı da diyelim ki 20 milyon du. Taksitle o araba 40 milyon oluyordu. Yüzde yüz fark vardı. O sıralar çeşitli gazeteler (Çeşitli gazete isimlerini sayıyor D.G) kuponla araba veriyorlardı. Gazeteden araba alan kişi 3 senedini ödemedi mi yandı. Başlardın avukatlar icralar… Zaten o gazeteler parayı, taksitlerini ödeyenlerden değil ödemeyenlerden kazanıyordu".

Taksitle arabalar yüzde yüz pahalı
Emin Üstün de bu süreçte bir araba almak ister. Ancak manzara farklı değil. Araba fiyatı taksitle yüzde 100 daha pahalı. Emin Üstün ve beraberindekiler böyle bir ortamda bugünkü faizsiz sistemin temelini atar. Yıllar yılı arsa işini de yapmış olan Emin Üstün çevresine verdiği güvenle anılır. Zira bilindiği gibi 1990'lar, Anadolu'dan gelen binlerce yoksulun arsa mafyaları tarafından mağdur edilmesi hikâyeleri ile doludur.

Zaman'ın santralini kilitlediler
Emin Üstün anlatıyor: Biz o süreçte hesap yaptık 20 milyon olan ancak taksitle verilen arabayı biz 20 kişiden birer milyon toplayıp versek toplam maliyet 25 milyonu bulmuyor. Ve bu şekilde bu işe başladık. Tabi kimileri bize o süreçte güvenmiyordu. Bize ilk gelenler daha önce arsa sattığımız müşterilerimiz oldu. O süreçte Milli Gazete, Akit (Şimdiki Vakit Gazetesi D. G), Zaman gibi gazetelere ilan verdik. Müthiş bir etki uyandırdı. O kadar yoğun bir talep vardı ki, o sara Zaman'dan bizi aradılar, 'Biz bu ilanı kaldıracağız. Okurlar santralimizi kilitledi. Normal işimizi yapamıyoruz' herkes Emin Otomotiv'i soruyormuş. Kim bunlar diye.."

Emin otomotive benzer 200 şirket kuruldu
Emin Üstün'ün ve ekibi Türkiye'de dar gelirle kesimlerinde araba sahibi olabilecekleri hayalini gerçeğe dönüştürmenin adı oluyor birazda. Yine Emin Üstün'ün anlatımlarına göre o süreçte Emin Otomotiv'in modelini taklit eden 200 kadar firma ortaya çıkar. Bunların pek çoğu da Anadolu'da… Bu durum Türkiye'de otomobil tekelini elinde bulunduran şirketlerin de tekelini kırmış oluyor. Emin Üstün'e o süreçte ortaya çıkan 200 kadar otomobil firmasının ne olduğunu soruyoruz: "Tamamına yakını battı. Bir tek bizim dışımızda Fuzul Otomotiv sürdürebildi. Tabi bu iş büyük bir güven gerektiriyor.

Otomobil firmaları durumdan rahatsız!
Emin Otomotiv'in ortaya koyduğu sistem çığ gibi yayılırken araba firmalarında da huzursuzluk giderek artar. Öyle ki iş, Emin Otomotiv'e araba verdirmemeye kadar vardırılır. Emin Üstün o günleri şöyle anlatıyor:  Biz o süreçte arz ve talebi dengeliyorduk. Otomobil firmalarının oyununu bozmuştuk. Tofaş o süreçte bana dedi ki 'Bu kampanyayı yapmayacaksın, gazete ilanlarını keseceksin', yine bir başka firma bayilerine kırmızı bültenle yazı geçmiş. Emin Otomotiv'e araba vermeyeceksiniz diye. Bize araba verenlerin bayiliğini iptalle tehdit ediyorlardı. Çünkü biz otomobil piyasasın regüle ettik. Tatlı kârlar bitmişti artık. Hatta bizim sistem öyle yayıldı ki toplumun çeşitli kesimleri dahi kendi aralarında bizim sistemi uyguluyorlardı. Dönemin Meclis Başkanı bana, 'Sizden öğrendik biz de burada Milletvekili arkadaşlarla dönüşümlü bir şekilde araba sahibi oluyoruz diye. Yine Erdemir işçileri kendi aralarında bizim sistemi uyguluyorlardı. Daha da ilginci Togaş çalışanları… Tofaş işçileri kendi aralarında bizim uyguladığımız sistemi uyguladılar"

Arsalarını sattı kimseyi mağdur etmedi

Geride 3-5 yıl kalmasına karşın Emin Otomotiv'in sistemi oturmuştur. Ancak Türkiye krizlerden kurtulamamıştır. 1994-1998 ve Türkiye tarihinin en ağır krizi olarak anılan 2001… Emin Üstün, kriz yıllarını şu şekilde anlatıyor: Krizler oldu, şirketler kapandı, bankalar kapandı, insanlar mağdur oluyordu, işlerini kaybediyordu. Şunu çok net söyleyebilirim. Biz o kriz süreçlerinde bir tek kişiyi dahi mağdur etmedik. Parasını almaya geleni kapıdan boş çevirmedik. Çünkü insanlar bize güvenmiş bize paralarını emanet etmiş. Kriz oldu biz de battık diyemezsiniz. Elimizdeki gayrimenkulleri sattık insanların paraları verdik. Yeter ki insanlar mağdur olmasın dedik.. Türkiye tarihinin en ağır krizi olan 2001 kuşkusuz Emin Otomotiv'i de etkilemiş ancak şirket, ellerinde bir hayli biriken gayrimenkulleri kendilerine güvenen insanları mağdur etmemek için satmak durumunda kaldı.

2005'te konutta kurtlar sofrasına daldı
Emin Üstün 2002'den sonra Türkiye ekonomisinde dengelerin oturmaya başladığını söylüyor. Krizin etkileri hızla giderilir. Emin Üstün'ün kafasında yeni bir proje belirir. O da otomotivde uyguladıkları sistemi konutta da uygulamak. 2005'e gelindiğinde Emin Şirketler Grubu bu kez Emin Evim'le konut piyasasına giriş yapar. Esasında 2005'lerde konutta yaşanan da 90'lı yıllarda otomobilde yaşanan benzer. Fiyatlar oldukça şişmiş. İnşaat firmaları dilediği fiyatı uyguluyor,  düzenli bir geliri olmayan yüz binlerce aile bir ev hayali ile yaşar. Emin Evim 2005'te girişti bu yeni alanda geride bıraktığı 4 yılda 3 bini aşkın aileyi ev sahibi yaptı.

Sistemin garantisi çekmecede duran tapular
Emin Üstün, görüşmemizde bu süreçte yeni bir takım yatırımlar yaptıklarını anlatıyor. Keyifle yakın zaman önce aldıkları arsaları, gayrimenkulleri sıralıyor. Üstün bu alandaki yatırımlarını ise şu sözlerle açıklıyor. Yatırımlarımızı yüzde 50 kadarını amorti ediyoruz. Arsa alıyoruz, bağ bahçe alıyoruz. Hepsinin tapuları burada. Hepsi şirketin üstünde. Oluya bir kriz olur o zaman bakın deriz burada 1000 tapu var. Satar insanların parasını öderiz. Bunlar bizim ihtiyat akçemiz. Yine olurya Türkiye ağır bir krize girer. Devler gelir bakar bu kadar varlığımız var insanlar alacaklarını öder. Şimdi bir de C Planı yapıyoruz diyor, ve C Planı'nın ayrıntılarını az sonra kendisinden alacağımızı söylüyoruz.

Emin Üstün, otomobilde yaptıkları çığırı konutta da yapıp yapamayacakları sorusuna, "Biz Emin Evim'de sıfır noktasında 30 derece açı ile yola çıktık. 90 derece ile çıkmıyoruz. Ancak bu açı ileride giderek açılacak." Sözleri ile yakın zaman sonra yapacakları atılımın sinyalini veriyor. Emin Üstün'e kriz ortamında talebin nasıl olduğunu soruyoruz: Ayda ortalama 300-350 kişi ev ve otomobile yazılıyor. Nisan'da 396 kişi ev ve otomobile yazılmış. Bunun üçte biri otomobil, üçte ikisi ev. Biz bu ev işine girerken tapudaki memurlar bile bize inanmıyordu. Nasıl oluyor bu diyorlar adam birkaç taksidini ödemiş tapusunu veriyorsunuz diye" şeklinde yanıt veriyor.  

Bu sistem esasında bereket kapısı
Emin Üstün, esasında yaptıkları işin bir düğümü çözmek olduğunu aktarıyor. Bir düğüm var ortada. Biz bu düğümü çözüyoruz. Havuzda ne kadar fazla talep toplayabilirsek bu sistem o kadar rahat işler. Bu sistem esasında bir bereket kapısı…Kapitalizme karşı mazlumların elbirliği var burada. İnsanlar sırt sırda verdikleri zaman problemlerini çözüyor. Şimdi düşünün adam 800 lira kira veriyor. Elinde bir maaş bordrosu yok. Biz ne bordroya bakıyoruz ne de başka bir şey… Paranın lüzumsuz maliyetini ödememelerini sağlamış oluyoruz.

Bu yıl 10 şube açıyor, personel arıyor
Geride 19 yılı bırakan Emin Şirketler Grubu 55 bin kadar kişinin kapısına araba çekti. 3 bini aşkın kişiyi de konut sahibi yaptı. Şimdilerde merkez dahil 10 ayrı yerde hizmet veren Emin Şirketler Grubu 10 şube daha açmayı planlıyor. Şirket 100 kadar da personel alıyor. Bütün bu süreçte Emin Şirketler Grubu ne kazanıyor diye sorduğumuz Emin Üstün: Yüzde 5. Tüm personel giderleri vs dahil yüzde 5 kazanıyoruz. Şirketlerimizin üstünde de 100 milyon dolar değerinde gayrimenkul birikti. O gayrimenkuller bir yerde işleyen bu sistemin güvencesi.

Emin Üstün'e kendisinin kaç evi olduğunu sorduğumuzda ise, koltuğuna yaslanıp gülümseyerek 'Saymam' lazım diyor ve birkaç saniye sonra 'iki'  diyor gülerek.

Amerika'da, Kanada'da ucuz arsa topluyor
Emin Üstün'ün konuşmamızda bahsini ettiği C Planı'nı soruyoruz: "Olur da dünya büyük bir krize girerse diye C Planı hazırlıyoruz. O da şu, Amerika'da, Kanada'da, Sudan'a, Bulgaristan'da arsa, gayrimenkul bakıyoruz. Oralarda krizle birlikte fiyatlar düştü. Bizde ucuz ucuz topluyoruz. Bilader şu sıralar Amerika'da, bir ekip de Kanada'da. Yine Bulgaristan bizim için çok önemli. Böylelikle yurtiçinde yanı sıra yurtdışında da güvence sağlamış oluyoruz.